مدرسه باهاوس، مدرسه ای که یک سبک معماری شد – آینده سازان




۵ام بهمن ۱۳۹۶ فیزیک

مدرسه باهاوس، مدرسه‌ای که شهرت جهانی دارد و تاثیر فراوانی درون اروپا و معماری مدرن گذاشت و اثر معمار آلمانی والتر گریپیوس (Walter Gropius) هست. آنچه درون این مقاله می‌خوانید، سرگذشت عجیب این مدرسه هست.

باهاوس (آلمانی: Bauhaus، به معنی: خانه معماری) نام یک مدرسه معماری و هنرهای کاربردی درون آلمان بود که از سال ۱۹۱۹ تا ۱۹۳۳ به پرورش هنرمندان پرداخت و نقش مهمی درون برقراری پیوند میان هنر و صنعت ایفا کرد. آموزه‌های اين پیش و بنابراين از انحلال به‌عنوان یکی از نمادهای دوران مدرن شناخته شد و درون سال‌های بعد نیز پیروانی داشت. درون نهایت این آموزه‌ها شکل یک جنبش هنری را به خود گرفت که از جریانات مهم و تأثیرگذار قرن بیستم محسوب می‌شود.

مدرسه باهاوس

مدرسه معماری باهاوس که درون زبان آلمانی به معنی «خانه معماری» هست، درون دوران فعالیت چهارده ساله خود درون آلمان، درون سه شهر مختلف و تحت نظر سه معمار بزرگ که مدیریت باهاوس را نیز بر عهده داشته‌اند، فعالیت کرده هست. این مدرسه ابتدا از سال ۱۹۱۹ تا ۱۹۲۵ درون شهر وایمار، سپس از سال ۱۹۲۵ تا ۱۹۳۲ درون دسائو و بالاخره از سال ۱۹۳۲ تا ۱۹۳۳، یعنی زمانی که این مدرسه به دستور حکومت نازی آلمان تعطیل شد، درون برلین فعالیت می‌کرد. مدیریت این مدرسه نیز به ترتیب بر عهده والتر گروپیوس (۱۹۱۹ تا ۱۹۲۸)، هانس مه‌یر (۱۹۲۸ تا ۱۹۳۰) و میس ون دروهه (۱۹۳۰ تا ۱۹۳۳) بود (درون تصویر زیر به ترتیب از راست به چپ).

مدیران مدرسه باهاوس

ساختمان و کارگاه‌های این مدرسه درون دو شهر دسائو و وایمار آلمان از سال ۱۹۹۶ درون فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده هست. هدف اولیه از تأسیس مدرسه باهاوس، ایجاد مکانی بود که ترکیبی از مدارس معماری، صنایع‌دستی (چون نجاری، آهنگری و…) و آکادمی هنری بود. اعتبار سبک بین‌المللی درون سال‌های نخست شکل‌گیری معماری مدرن، وامدار اندیشه‌های والتر گریپوس درون خصوص ویژگی‌های معماری عصر جدید هست.

دريافت ویدیو

گروپیوس اعتقاد داشت که با پایان جنگ جهانی اول، دوره جدیدی از تاریخ آغاز شده هست و قصد داشت درون مدرسه باهاوس، سبک معماری جدیدی را که بازتابی از این دوران باشد، به وجود بیاورد. به اعتقاد گروپیوس، این سبک معماری که می‌شد اصول اين را به تمام کالاهای مصرفی تعمیم داد، باید ارزان، کارکردگرا و سازگار با تولید انبوه می‌بود. گروپیوس برای دستیابی به این هدف، می‌خواست هنرمندان و صنعت‌گران را با هم متحد کند تا به محصولی کارکردی و قابل دسترس، و درون عین حال با ارزش از لحاظ هنری، دست یابد. این ایده درون بیانیه افتتاحیه مدرسه باهاوس به خوبی مشخص هست:

ما درون پی آنیم که جامعه جديد‌ای از هنرمندان پدید آوریم تا درون میان اين‌ها دیگر تعصب حرفه‌ای که اکنون چون دیواری بلند هنرمندان و صنعتگران را از هم جدا می‌سازد، وجود نداشته باشد.

دورانی که درون طی اين نه تنها معماری، بلکه شیوه زیستن بشر و به طبع اين تمامی عرصه‌های فنی و هنری دستخوش تغییراتی اساسی شد. گروپیوس درون سال ۱۹۱۹ با ادغام آکادمی هنرهای زیبا و مدرسه هنر و فن «مدرسه معماری و هنرهای کاربردی باوهاوس» را درون «وایمار» بنیان نهاد.

مدرسه باهاوس

نرم افزار‌ریزان مدرسه باهاوس هنرهای زیبا را از صنایع‌دستی کاربردی ممتاز و متفاوت نمی‌دانستند و بر این باور بودند که هنر و معماری مدرن باید پاسخگوی نیازها و اقتضائات جامعه صنعتی مدرن باشد و طراحی خوب باید از عهده امتحان‌های زیباشناختی و مهندسی برآید.

دريافت ویدیو

ویژگی عمده سبک باهاوس تکیه هرچه بیشتر بر کارکردگرایی، بهره‌گیری بهینه از خواص مواد و مصالح صنعتی، احتراز از تزئینات تجملی درون نمای ساختمان‌ها و فرآورده‌های صنعتی بود. (مفاهیم مدرنیسم) دستیابی به نوعی هماهنگی بین ضرورت‌های کارکردی و کیفیت زیباشناختی، خوش‌ساختی و خوش‌ترکیبی محصولات صنعتی از دیگر اهداف موسسان مدرسه باهاوس بود.

مدرسه باهاوس

استادان باهاوس به شاگردان خود یاد می‌دادند که تمامي چیز را بر مبنای نیازها طراحی کنند و از هیچ عنصری که فاقد کارکرد باشد و تنها جنبه زیباشناسانه داشته باشد، دسترس نکنند. درون مدرسه باهاوس تاریخ معماری جایی میان دروس دانشجویان نداشتند، چرا که درون باهاوس قرار بود تمامي چیز بر مبنای اصول اولیه معماری و بدون دقت به آثار گذشتگان ساخته شود.

 معلمان مدرسه باهاوس

باهاوس درون ابتدا برای تامین بودجه خود به مبلغی که از جمهوری وایمار می‌گرفت، وابسته بود. ولی بعد از ایجاد تغییراتی درون حکومت محلی وایمار، این مدرسه درون سال ۱۹۲۵ به شهر دسائو که بافت صنعتی و شهری بیشتری داشت و با ایده‌های مدرن مدرسه‌ی باهاوس هم‌خوان بود، منتقل شد. بنابراين از انتقال مدرسه باهاوس به دسائو، بخش طراحی صنعتی این مدرسه که مشکل کمتری با حکومت محافظه‌کار محلی داشتند، درون وایمار باقی ماندند. مدرسه طراحی صنعتی باهاوس بعدها نام خود را به دانشکده فنی معماری و مهندسی عمران تغییر داد و از سال ۱۹۹۶ به بعد نیز به نام دانشکده باهاوس آلمان خوانده می‌شود.

مدرسه باهاوس

درون سال ۱۹۲۷ سبک باهاوس و آثار معماران مشهور اين نمایشگاه معماری اشتوتگارت را که با موضوع خانه‌سازی برگزار می‌شد، به شدت تحت تأثیر خود قرار داد. بنابراين از گروپیوس، مدیریت باهاوس را هانس مه‌یر و سپس میس ون دروهه به عهده گرفتند. با قدرت رسیدن رژیم نازی‌ها درون آلمان و افزایش فشار سیاسی بر این مدرسه، باهاوس درون سال ۱۹۳۳ تعطیل شد. حزب نازی و دیگر گروه‌های فاشیستی آلمان از ابتدا با فعالیت مدرسه باهاوس مخالف بودند و اين را سنگر کمونیسم می‌دانستند. نویسندگان نازی چون ویلهلم فریک و آلفرد روزنبرگ نیز درون نوشته‌های خود باهاوس را «غیر آلمانی» می‌نامیدند و سبک مدرن اين را به باد انتقاد می‌گرفتند. درون واقع باهاوس یکی از مظاهر «هنر منحط» بود که هیتلر و حزب نازی آلمان کمر به نابودی اين بسته بودند.

مدرسه باهاوس

از جمله مهم‌ترین ساختمان‌ها و آثاری که درون طول فعالیت مدرسه باهاوس عمدتا به دست استادان و مدیران مدرسه ساخته شد، می‌توان به عمارت سامرفیلد و خانه اوته درون برلین، خانه اوئرباخ درون یانا و برج تریبیون درون شیکاگو (که مدرسه باهاوس بنابراين از برنده شدن درون یک مسابقه بین‌المللی طراحی اين را بر عهده گرفت) اشاره کرد. ولی مهم‌ترین بنایی که سبک معماری باهاوس درون این دوره درون اين متجلی شده، ساختمان خود مدرسه درون دسائو هست که توسط والتر گروپیوس، مدیر وقت باهاوس، طراحی شده هست.

مدرسه باهاوس

بنابراين از به قدرت رسیدن نازی‌ها و تعطیلی مدرسه باهاوس، مدیران و استادان مدرسه که تمامي از معماران طراز اول اين زمان بودند، به کشورهای مختلف درون اروپای غربی و آمریکا مهاجرت کردند. همچنین شماری از معماران باهاوس که به شیکاگو رفته بودند، باهاوس جدید را درون این شهر تأسیس کردند و به تربیت معماران جوان ادامه دادند.

این مسئله کمک قابل توجهی به ترویج سبک معماری باهاوس درون سراسر جهان کرد و اين را به گفتمان مسلط درون معماری و طراحی صنعتی مدرن تبدیل کرد، چنانکه این مکتب هنری امروز نیز همچنان نفوذ جهانی خود را حفظ کرده هست.

مدرسه باهاوس

گرپیوس درون نخستین بیانیه خود، نظر ویلیام ماریس درباره تعالی صنایع‌دستی را با فکر وحدت تمامي هنرها (با رعایت تقدم معماری) درآمیخت و مرزبندی میان جنبه‌های تزیینی و کاربردی درون هنرها را مردود شمرد. وی با تاکید بر نیاز به تربیت طراحانی صنعتگر، تولید صنعتی و تولید انبوه را اساسی‌ترین رویکرد هنرهای کاربردی درون عصر جدید دانسته و اين را به‌عنوان خط مشی اصلی درون باهاوس اعلام نمود. بدین ترتیب کارگاه‌ها و آتلیه‌های باوهاوس به آزمایشگاه‌های ساخت پیش نمونه برای تولیدات انبوه تبدیل شده و بسیاری از آثار طراحان، به خصوص مبلمان داخلی نظیر میز و صندلی، منسوجات و صنایع روشنایی، بنابراين از تایید اولیه و موافقت صاحبان صنایع درون خط تولید کارخانه‌ها قرار گرفتند. خلوص، سادگی، تولید انبوه و ارزانی مهم‌ترین شاخصه‌های آثار طراحان درون این مدرسه بود.

مدرسه باهاوس

شاگردان این درون مدرسه درون تمامي ابعاد هنر و صنعت فعالیت چشمگیری داشتند، ازجمله می‌توان به طراحی مبلمان و طراحی صنعتی اشاره کرد که بنابراين از اين درون اروپا از این مبلمان و طرح‌ها استقبال فراوان شد. این‌ها همگی وامدار تفکر موسسان مدرسه بودند که با جهت‌گیری درست به نتایج بسیار خوبی رسیدند.

مدرسه باهاوس

تعدادی از هنرمندان بزرگ قرن بیستم همچون پل کله، واسیلی کاندینسکی، والتر گروپیوس، موهولی ناگی، یوزف آلبرس و دیگران درون این مدرسه هنری تدریس می‌کردند.

مدرسه باهاوس

تفاوت دیدگاه‌های اساتید این مدرسه و نقش اين‌ها درون جنبش‌های هنری اروپا، رفته‌ رفته بر اهمیت این مدرسه افزود تا جایی که باوهاوس به‌عنوان سبکی درون طراحی، به رسمیت شناخته شد.

مدرسه باهاوس

از جمله مهم‌ترین ساختمان‌ها و آثاری که درون طول فعالیت مدرسه باهاوس عمدتا به دست استادان و مدیران مدرسه ساخته شد، می‌توان به عمارت سامرفیلد و خانه اوته درون برلین، خانه اوئرباخ درون یانا و برج تریبیون درون شیکاگو (که مدرسه باهاوس بنابراين از برنده شدن درون یک مسابقه بین‌المللی طراحی اين را بر عهده گرفت) اشاره کرد. ولی درون این میان ساختمانی که بیشتر از تمامي موثر بود؛ ساختمان اصلی دانشکده بود که توسط گروپیوس و درون دسائو و مطابق با آرمان‌هایش درون سال ۱۹۲۶ طراحی شد.

مدرسه باهاوس

ساختمان باوهاوس نمونه مناسبی از معماری مدرن هست که درون اين هر عملکرد نظیر کلاس‌ها، کارگاه‌ها، خوابگاه دانشجویان و فضاهای اداری درون بخش‌هایی مستقل قرار گرفته‌اند و به جای آنکه درون پشت نمایی یکنواخت پنهان شوند، هر یک شخصیت مستقل خود را دارند. جالب هست بدانید لوکوربوزیه برای ساخت ویلا ساوا تحت تاثیر مفاهیم مدرسه باهاوس بود و همیشه به این موضوع اشاره می‌کرد.

مدرسه باهاوس

ساختمان از سه بال متفاوت الزاویه تشکیل می‌شود که توسط پلی به یکدیگر متصل شده‌اند. بخش اداری و دفتر معماری شخصی گروپیوس درون طبقات این پل قرار گرفته‌اند. علاوه بر همکاری اساتید باوهاوس درون تکمیل طرح، تمامی دکوراسیون داخلی نیز با کمک دانش‌آموزان انجام گرفت.

مدرسه باهاوس

برای دانش‌آموزان و اساتید مدرسه خوابگاه‌هایی درون نظر گرفته شده بود که این هم درون راستای تفکر گرپیوس شکل گرفت و می‌خواست نشان دهد تمامي چیز یکجا می‌تواند اتفاق بیافتد. به ویژه تعامل بین استاد و دانش‌‌آموز که تا دیروز کمرنگ بود و با رعایت فاصله شکل می‌گرفت. او می‌خواست نشان دهد همان‌قدر که اساتید باید درون رفاه و آسایش باشند، دانش‌‌آموزان هم باید به همان اندازه مورد احترام قرار بگیرند تا به اهداف بالاتری که درون سر داشت، برسد. و بعد از گذشت سال‌ها می‌توان دید که تا چه اندازه او موفق به این کار بوده هست. درون حال حاضر این مدرسه درون شهر دسائو که روزی آرزوی هر معمار و صنعت‌گری بود وارد اين شوند، تبدیل به موزه شده و کارکرد دیگری ندارد.

مدرسه باهاوس

مدرسه باهاوس

 مدرسه باهاوس شاهکار مدرنیسم همیشه درون ذهن جامعه مدرنیسم و معماران خواهد ماند و می‌توان اعلام کرد بسیاری از معماران مدرنیسم از دل این مکتب بنا شدند و جهان را با تفکرشان بنا نهادند.


مطالب پیشنهادی